İneklerde Hormon Kullanımı: Neden ve Nasıl?

Endüstriyel hayvancılık, günümüzde hayvansal üretimde en yaygın yaklaşım haline gelmiştir. Küçük ölçekli, bireysel üretim modellerinin yerini, yüksek verimliliğe odaklanan büyük ölçekli işletmeler almıştır. Bu sistemde, birim başına verimlilik kritik bir başarı ölçütüdür. Süt üretiminde hem miktar hem de kaliteyi koruyabilmek, ancak üreme süreçlerinin belirli bir düzen içinde yönetilmesiyle mümkündür.

Planlı Üreme Neden Önemlidir?

Süt sığırlarında doğum sonrası belirli bir zaman diliminde gebelik sağlanması, hem süt verimi hem de döl verimi açısından büyük önem taşır. Araştırmalar, doğumdan sonraki 80-110 gün arasında gebelik elde edilmesinin ekonomik açıdan en verimli dönem olduğunu göstermektedir. Bu süreçte gebe kalmayan inekler, işletmenin hem süt verimini hem de yavru sayısını olumsuz etkiler.

Ayrıca endüstriyel üretim koşullarında inekler merada serbestçe dolaşamadıkları için, doğal kızgınlık belirtileri daha az gözlemlenir. Bu da anöstrus (kızgınlık göstermeme) gibi üreme sorunlarının yaygınlaşmasına neden olur.

Hormon Kullanımının Rolü

Endüstriyel işletmelerde, ineklerin üreme döngülerini senkronize etmek ve belirli bir takvime oturtmak amacıyla hormon uygulamaları yapılır. Bu uygulamalar sayesinde:

• Kızgınlık göstermeyen ineklerde yumurtlama tetiklenir.

• Yumurtalık kistleri ve rahim enfeksiyonları gibi üreme sağlığı problemleri tedavi edilir.

• Tüm sürünün üreme takvimi düzenlenerek iş akışı ve yemleme programı optimize edilir.

Burada önemli olan, kullanılan hormonların bilinçli, düzenli ve mevzuata uygun şekilde uygulanmasıdır. Türkiye’de 2006 yılında çıkarılan yasalarla insan sağlığına zararlı olabilecek östrojen türevleri yasaklanmış, günümüzde kullanılan hormonların ise insan sağlığına zarar vermediği bilimsel çalışmalarla ortaya konmuştur.

Hormonların İnsan Sağlığına Etkisi

Yapılan araştırmalara göre, günümüzde kullanılan ruhsatlı hormonların sütle insanlara geçen miktarları sağlık açısından risk oluşturmayacak düzeyin altındadır. Bu nedenle, veteriner hekim kontrolünde yapılan hormon uygulamaları hem hayvan sağlığı hem de gıda güvenliği açısından güvenli kabul edilmektedir.

Sonuç ve Öneriler

Endüstriyel süt sığırcılığında hormon kullanımı, yalnızca üretim verimliliğini artırmak için değil, aynı zamanda üreme sağlığını korumak ve tedavi amaçlı olarak da uygulanmaktadır. Bilinçli ve mevzuata uygun hormon kullanımı, işletmelerin sürdürülebilirliğini, kârlılığını ve rekabet gücünü artırır.

Dolayısıyla, Tarım Bakanlığı tarafından ruhsatlı, insan sağlığına zararsız olduğu kanıtlanmış hormonların veteriner hekim kontrolünde kullanılması, hem hayvan refahı hem de işletme başarısı açısından tavsiye edilmektedir.